Eski Masallar

Evvel zaman içinde, küçük bir köyün yamacında annesiyle yaşayan Keloğlan varmış. Evleri küçücükmüş ama bacasından çıkan duman hep sıcak kokarmış. Annesi bir sabah eski bakır tası eline alıp Keloğlan’a seslenmiş:

“Oğlum, bugün çorbamız için mercimek almamız gerek. Ama dikkat et, torbanın ağzını sıkı bağla.”

Keloğlan başını sallamış, yamalı heybesini omzuna atmış ve köy yoluna düşmüş. Pazara varınca yaşlı bir amcadan bir avuç mercimek almış. Amca, mercimekleri küçük bez torbaya koyarken gülümsemiş.

“Bu mercimekler bereketlidir evlat. Ama bereket, dikkat edenin evinde kalır.”

Keloğlan “Merak etmeyin amca,” demiş. “Ben dikkatli yürürüm.”

Fakat dönüş yolunda bir serçe önüne konmuş. Serçe öyle tatlı ötüyormuş ki Keloğlan onu dinlemek için durup durmuş. Sonra dere kenarında suyun şırıltısına dalmış. Ardından bulutların şekline bakmış.

Eve vardığında annesi torbayı açmış, bir de ne görsün? Torbanın dibinde yalnızca üç mercimek kalmış.

Keloğlan gözlerini büyütmüş. “Ana, ben onları yemedim. Mercimekler kendi kendine kaçmış olmalı.”

Annesi kızmamış. Sadece torbanın kenarındaki küçük deliği göstermiş. “Bak oğlum, bazen kayıp dediğimiz şey, dikkatsizliğimizden dökülür gider.”

Keloğlan çok utanmış. Hemen yola geri dönmüş. Dere kenarında, taşların arasında, patikanın kıyısında dökülen mercimekleri toplamaya başlamış. Her mercimeği alırken kendi kendine mırıldanmış:

“Biri dikkat için, biri emek için, biri de annemin çorbası için.”

Tam eve dönecekken yerde minicik bir karınca görmüş. Karınca, bir mercimeği sırtına almış götürmeye çalışıyormuş. Keloğlan eğilip karıncaya bakmış.

“O benim mercimeğim,” demiş önce. Sonra karıncanın küçücük haline bakıp gülümsemiş. “Ama sen de evine aş götürüyorsun.”

Keloğlan o mercimeği karıncaya bırakmış. Eve döndüğünde torbası yine tam dolu değilmiş ama gönlü doluymuş. Annesi mercimekleri tencereye koymuş, çorba az olmuş ama kokusu bütün evi sarmış.

O gece Keloğlan çorbasını içerken annesi sormuş:

“Bugün ne öğrendin oğlum?”

Keloğlan kaşığını bırakmış ve usulca cevap vermiş:

“Dikkat etmezsem elimdekini kaybederim; paylaşmazsam gönlüm küçülür.”

Bir zamanlar dağların gölgesinde, çeşmesi buz gibi akan bir köy varmış. Bu köyde Ayşe adında meraklı bir kız yaşarmış. Ayşe’nin ninesi, her sabah eski bir testiyle çeşmeye gider, döndüğünde testiyi pencere önüne koyarmış.

Testi öyle eskiymiş ki üzerinde ince çatlaklar varmış. Ayşe bir gün dayanamamış:

“Nine, bu testi çatlak. Neden yenisini almıyorsun?”

Ninesi gülümsemiş. “Her çatlak işe yaramaz sanma kızım. Bazı çatlaklar yol boyunca çiçek sular.”

Ayşe bu söze pek anlam verememiş. Ertesi sabah ninesinin peşine düşmüş. Nine testiyi doldurmuş, yavaş yavaş eve yürümüş. Ayşe fark etmiş ki testinin çatlak yerinden incecik su damlıyormuş.

“Nine!” demiş. “Su boşa gidiyor.”

Ninesi hiç acele etmemiş. Yolun kenarını göstermiş. Orada minicik papatyalar, mor menekşeler ve sarı çiçekler açmış. Hem de sadece ninenin her gün yürüdüğü tarafta.

“Bak,” demiş nine. “Bu testi suyun hepsini eve taşıyamaz belki. Ama yolunu güzelleştirir.”

O gece Ayşe uyuyamamış. Pencere önündeki eski testiye bakmış. Ay ışığı testinin çatlaklarına vurunca sanki testi usulca konuşmuş:

“Ben eksik değilim küçük kız. Ben başka türlü işe yararım.”

Ayşe şaşırmış ama korkmamış. Sabah olunca köydeki çocuklar eski testinin yanına toplanmış. Ayşe onlara çiçekli yolu göstermiş.

“Bu testi su kaçırıyor sanıyordum,” demiş. “Meğer çiçek büyütüyormuş.”

O günden sonra köyde kimse eski eşyaları hemen atmamış. Kırık sepetler fide taşımış, yamalı örtüler bebekleri ısıtmış, çatlak saksılar fesleğen büyütmüş.

Ayşe de büyüdükçe şunu hiç unutmamış:

“Bir şeyin kusuru varsa, belki de onun gizli iyiliği henüz görülmemiştir.”

Uzak bir köyde yan yana büyüyen üç elma ağacı varmış. Biri kırmızı elma verirmiş, biri sarı, biri de yeşil. Köyün çocukları bu ağaçların altında oynar, gölgelerinde dinlenir, dallarına salıncak bağlarmış.

Kırmızı elma ağacı kendini çok beğenirmiş.

“Benim elmalarım en parlak,” dermiş. “Çocuklar önce beni görür.”

Sarı elma ağacı hemen cevap verirmiş:

“Ama benim elmalarım güneş gibi. Sepete en çok ben yakışırım.”

Yeşil elma ağacı sessiz kalırmış. Onun elmaları biraz ekşiymiş ama kokusu çok güzelmiş. Çocuklar bazen yüzlerini buruşturur, sonra yine bir ısırık daha alırmış.

Bir yıl köye uzun bir kuraklık gelmiş. Yağmur yağmamış, toprak çatlamış. Kırmızı ağacın parlaklığı azalmış. Sarı ağacın dalları eğilmiş. Yeşil ağaç da yorulmuş ama kökleri derinde olduğu için ayakta kalmış.

Bir gün köyün en küçük çocuğu, elinde boş bir sepetle ağaçların yanına gelmiş. Annesi hasta olduğu için ona meyve toplamak istiyormuş. Kırmızı ağaç utanarak dallarına bakmış; elması azmış. Sarı ağaç da sessizleşmiş.

Yeşil elma ağacı dallarını hafifçe eğmiş. “Benim elmalarım çok tatlı değil,” demiş rüzgâra. “Ama belki şifa olur.”

Çocuk yeşil elmalardan toplamış. Eve götürmüş. Annesi elmaları küçük küçük doğrayıp komposto yapmış. Kokusu bütün eve yayılmış.

Ertesi gün çocuk yine gelmiş. Bu kez kırmızı ağaç bir elmasını bırakmış, sarı ağaç iki elmasını uzatmış, yeşil ağaç da gölgesini açmış.

Üç ağaç o gün anlamış ki değerli olmak için en parlak, en tatlı ya da en çok olmak gerekmiyormuş. Bazen biri görüntüsüyle, biri kokusuyla, biri sabrıyla iyi gelirmiş.

Yağmurlar geri döndüğünde köyün çocukları yine ağaçların altında toplanmış. Bu kez hiçbir ağaç diğerinden üstün olduğunu söylememiş. Rüzgâr dalların arasından geçerken üçü de aynı şarkıyı söylemiş:

“Herkesin tadı başka, herkesin iyiliği başkadır.”